PASCAL Extreem Weer

Testpagina — vul pincode in om verder te gaan

OK

PASCAL staat voor Probabilistic Alert System for the Concurrence of Adverse weather eLements, ontwikkeld door Kees Kok (KNMI, 2022). Het systeem berekent gebiedskansen op extreem weer — de kans dat een criterium (bijvoorbeeld windstoten ≥75 km/h) ergens binnen een bepaald gebied wordt gehaald, op basis van een ensemble van weermodellen.

Hoe wij de kansen berekenen

Voor elk van de 13 gebieden (12 provincies + Waddeneilanden) combineren we vier weermodellen tot één grand ensemble:

• ECMWF IFS-ENS — 51 members, 0.25° grid (~28 km), 14 dagen vooruit. Hoofdbron voor wind, neerslag, Tmax (dag 1-6) op het native grid (geen interpolatie, dus echte pieken blijven staan).
• ICON-D2-EPS (DWD) — 20 members, 2 km grid, dag 1-3. Aanvulling voor lokale convectie op de korte termijn.
• HarmonEPS (KNMI) — 6 members, 2.5 km grid, dag 1-2 (60 uur). Extra spread voor kleinschalige Nederlandse weersystemen (hoosbuien, kustconvergenties).
• Open-Meteo ENS (geïnterpoleerd, uurlijks, 51 members): bron voor de Lightning Potential Index (onweer), zicht-proxy (dauwpunt + wind + bewolking), en Tmax op dag 7-14.

Voor elk criterium per dag berekenen we: p_A = aantal leden waarbij het criterium ergens in het gebied wordt gehaald ÷ totaal aantal leden. Op dag 1-2 tellen IFS + ICON-D2 + HarmonEPS mee (77 leden); dag 3 tellen IFS + ICON-D2 (71); daarna alleen IFS (51).

Wat de kleuren betekenen

Hoe donkerder de kleur, hoe groter het aandeel van de ensemble-leden dat het criterium haalt. Bij 10% = 5 van de 51 leden; bij 50% = grofweg de helft. Een lage kans is níét hetzelfde als "komt niet" — bij zeldzaam weer (zoals windstoten ≥100 km/h) moet je ook oppassen bij kansen van 5-20%.

Beperkingen

• Niet gekalibreerd — we doen geen bias-correctie tegen waarnemingen. Ensembles onderschatten extremen doorgaans licht.
• Onweer op echte lightning-forecast — we gebruiken de Lightning Potential Index (LPI) per ensemble-lid. Drempels: LPI ≥ 1 J/kg = onweer, ≥ 5 = zwaar onweer. Veel scherper dan de eerdere CAPE-proxy.
• Zicht is proxy — dauwpunt-depressie ≤0.5°C, wind ≤3 km/h, bewolking ≥90% in nachtelijke uren. Lokale mistbanken kunnen gemist worden.
• Dag 7-14 Tmax is iets conservatief door uurresolutie-beperking in modeluitvoer.

Brondocument

Kees Kok (2022) — Beschrijving en toepassingen van het PASCAL-systeem (KNMI TR-395) — 109 pagina's, uitgebreide methodologie incl. cost-loss analyse en risicoprofielen.

Weerlab.nl — data: ECMWF Open Data (CC BY 4.0), DWD ICON-D2, Open-Meteo. Dit is een experimenteel prototype; geen officieel waarschuwingssysteem.