Wat zie je hier?
De grafiek toont de verticale temperatuuropbouw van de atmosfeer over de komende ~7 dagen. Horizontaal: tijd (uur voor uur). Verticaal: hoogte boven het maaiveld, van 0 tot ongeveer 5 km. Kleur: de temperatuur op die plek en dat tijdstip.
De visuele elementen
Kleurenschaal: paars/blauw = koud (tot −25 °C), groen/geel = gematigd, oranje/rood = warm (tot 25+ °C). De exacte temperatuur staat in de legenda.
Dikke zwarte lijn = de 0 °C-grens. Daarboven vriest het, daaronder is het boven nul. Een zakkende 0 °C-lijn betekent kouder weer, een stijgende juist warmer.
Witte dunne lijnen = isothermes elke 5 °C. Lijnen van gelijke temperatuur. Helpen bij het lezen van de structuur.
Roodgele box = inversielaag. Hier is het warmer boven dan onder — andersom dan normaal. De witte lijn markeert de bovenkant (de "deksel" van de inversie), de witte streepjeslijn de basis.
+3.9°C
+X°C label = inversie-sterkte. Het totale temperatuurverschil door de inversielaag heen. Hoe hoger het getal, hoe sterker de inversie en hoe hardnekkiger de stagnatie.
Witte verticale lijn met "nu" = het huidige tijdstip. Links = al verstreken (vandaag), rechts = nog te komen.
Paarse stippellijn = einde HARMONIE-data (~48u). Daarvóór gebruiken we KNMI HARMONIE (2,5 km hoge resolutie), daarna ECMWF (25 km, 7-daagse).
▼
Donkerdere banden = nacht (21:00–06:00). Lichter = dag. Inversies ontstaan vooral in heldere nachten.
Wat is een inversie en waarom telt het?
Normaal koelt de lucht ~6,5 °C per kilometer af met de hoogte. Bij een inversie gebeurt het omgekeerde: warmere lucht ligt boven koudere lucht. Dat zet de atmosfeer op slot — verticale menging stopt en alles wat onderin zit blijft daar hangen.
Praktische gevolgen:
- 🌫️ Mist en nevel blijven hangen onder de inversie
- 😤 Smog en luchtvervuiling worden opgesloten
- ❄️ Stralingsvorst (heldere nacht, weinig wind)
- 🔥 Rook van branden / haardvuren blijft hangen op inversiehoogte
- ✈️ Turbulentie-overgang bij start en landing op die hoogte
De rookstagnatie-waarschuwing 🔥💨
Een oranje banner verschijnt als er een combinatie van factoren samenvalt: een inversie + zwakke wind onder die inversie (≤ 6 km/u). In dat geval blijft rook van branden, haardvuren of agrarische activiteit op een vaste hoogte hangen. Voor brandbestrijding en luchtkwaliteit-management is dit kritisch.
Beweeg je muis voor details
Hover ergens op de grafiek en je krijgt een complete tooltip met: het exacte tijdstip, de hoogte, de temperatuur, het temperatuurverschil met 2 m, de gradiënt (°C/km), trend over 6 uur, windsterkte op die hoogte, en — als je in een inversielaag staat — de van-tot hoogte en sterkte. Plus rechtsonder een mini-sounding (het verticale temperatuurprofiel op dat moment).
Tip: de sqrt-Y-as geeft extra ruimte aan de grenslaag (onderste 200 m) — daar gebeurt het meeste interessante. De bovenlucht wordt evenwichtig bovenin getoond.
Bronnen & nauwkeurigheid
HARMONIE-AROME (KNMI) voor de eerste ~48 uur, hoogte 2 m–180 m. 2,5 km horizontale resolutie, vier runs per dag (00/06/12/18 UTC).
ECMWF IFS voor druk-niveaus (1000–500 hPa, ≈ 250 m–5,7 km) en voor 48u+. ~25 km resolutie, vier runs per dag (00/06/12/18 UTC). Beschikbaar via Open-Meteo.